Kijów, 12 października 2017 r.. Ukraiński biznes zachowuje ostrożny optymizm, planując działalność na kolejny rok. Zgodnie z danymi z kwartalnego badania Narodowego Banku Ukrainy (NBU) kierownicy przedsiębiorstw spodziewają się utrzymania inflacji na poziomie 10%, ale jednocześnie prognozują ożywienie aktywności gospodarczej i wzrost wolumenów produkcji. Oczekiwania dotyczące napływu inwestycji zagranicznych rosną drugi kwartał z rzędu.
Inflacja i kurs: stabilność, ale nie bez ryzyka
Badanie, którego wyniki opublikowano na stronie NBU, pokazuje, że inflacyjne oczekiwania przedsiębiorstw pozostają stabilne. Biznes prognozuje wzrost cen konsumpcyjnych w ciągu najbliższych 12 miesięcy na poziomie 10%, co praktycznie nie zmieniło się w porównaniu z oceną z II kwartału (9,9%). Jednocześnie udział menedżerów, którzy spodziewają się, że inflacja nie przekroczy 9% lub obniży się, wynosi 40,1%.

Głównym czynnikiem wzrostu cen dla 73,1% respondentów nadal pozostaje wzrost kosztów produkcji. Jednocześnie nieco osłabły nastroje paniki w odniesieniu do kursu hrywny. Udział przedsiębiorców, którzy oczekują, że kurs dolara nie przekroczy 27 hrywien w ciągu najbliższych 12 miesięcy, wzrósł z 14,8% do 21,1%.
Aktywność gospodarcza: pewny wzrost oczekiwań
Najbardziej obiecujące wyglądają prognozy dotyczące ogólnej aktywności gospodarczej. Wskaźnik oczekiwań aktywności gospodarczej, obliczony przez NBU, wzrósł w III kwartale do 117,4% (wobec 114,3% w poprzednim kwartale). To już trzeci kwartał z rzędu wzrostu optymizmu. Ożywienia gospodarczego w 2018 roku oczekują przedstawiciele wszystkich rodzajów działalności, z wyjątkiem budownictwa.
- Liderzy optymizmu: przemysł przetwórczy (127,1%), transport i łączność (122,9%), handel (120,2%).
- Liderzy regionalni: Najwyższe oczekiwania ma biznes w obwodach lwowskim (144,3%) i winnickim (131,1%).
Przedsiębiorstwa prognozują również przyspieszenie tempa wzrostu wolumenów produkcji towarów i usług w ciągu najbliższych 12 miesięcy — do 17,5%. Szczególnie optymistyczne są firmy z sektora energetyki, zaopatrzenia w wodę oraz handlu. Jak zaznacza RBC-Ukraina, poprawa prognoz opiera się na oczekiwaniach wzrostu wydatków inwestycyjnych, zwiększenia zatrudnienia i utrzymania wysokich planów dotyczących wolumenów sprzedaży.
Głównymi czynnikami hamującymi wzrost produkcji biznes, jak poprzednio, nazywa zbyt wysokie ceny nośników energii (44,9%) i surowców (43,4%).
Inwestycje i finanse: ostrożna pewność siebie
Ważnym wskaźnikiem jest wzrost oczekiwań dotyczących napływu inwestycji zagranicznych. Bilans odpowiedzi dla tego wskaźnika (różnica między udziałem optymistów i pesymistów) wzrósł do 18,1% wobec 10,3% w II kwartale. To drugi kwartał z rzędu pewnego wzrostu.
Kierownicy pozytywnie oceniają także obecny stan swoich firm — bilans odpowiedzi osiągnął 7,2%, co jest maksimum z ostatnich pięciu kwartałów. Za najbardziej udane uważają się przedsiębiorstwa z sektora rolnego, handlu i przemysłu przetwórczego.
Jednocześnie popyt na środki pożyczkowe nieco spadł, a udział firm planujących zaciąganie kredytów bankowych pozostał stabilny (około 38,5%). Spośród nich 81,5% zamierza pozyskiwać finansowanie w walucie krajowej, co świadczy o rosnącym zaufaniu do hrywny.
Kontekst: ożywienie gospodarcze w 2017 roku
Optymistyczne oczekiwania biznesu są wspierane obecnymi trendami makroekonomicznymi. Według szacunków Ministerstwa Rozwoju Gospodarczego i Handlu wzrost skonsolidowanego wskaźnika produkcji (PKB) na Ukrainie w styczniu-czerwcu 2017 roku wyniósł 2,2%. Jednocześnie, jak donoszono wcześniej, ludność i biznes zwiększają depozyty w hrywnach, a banki powiększają portfele kredytowe w walucie krajowej, co wskazuje na umacnianie się stabilności finansowej.
Dla polskich inwestorów i firm partnerskich rosnący optymizm ukraińskiego biznesu jest pozytywnym sygnałem co do poprawy klimatu inwestycyjnego w regionie.
Analiza: co stoi za liczbami?
Wyniki ankiety NBU malują obraz okresu przejściowego:
- Stabilizacja otoczenia makro: Oczekiwania inflacyjne i kursowe, choć pozostają na wysokim poziomie, nie wykazują już paniki. Biznes uczy się planować w warunkach przewidywalności.
- Wewnętrzny napęd wzrostu: Optymizm dotyczący aktywności gospodarczej i produkcji opiera się nie na zewnętrznych wstrząsach, lecz na ocenie własnych planów inwestycyjnych i ekspansji.
- Nierówności regionalne: Zapotrzebowanie na wzrost jest najsilniejsze w regionach zachodnich i centralnych (obwód lwowski, winnicki), co wskazuje na różną szybkość adaptacji biznesu w różnych częściach kraju.
- Problemy strukturalne pozostają: Wysoki koszt nośników energii i surowców nadal jest główną barierą dla konkurencyjności ukraińskich towarów.
To tylko główne zarysy, ale obrazują one ogólną sytuację — zauważają analitycy i eksperci.
Biznes szykuje się do wzrostu, ale oczekuje wsparcia
Ankieta NBU wyraźnie pokazuje: ukraiński biznes, który przetrwał najtrudniejsze lata kryzysu, stopniowo przechodzi od strategii przetrwania do strategii rozwoju. Kierownicy wierzą w możliwość wzrostu wolumenów produkcji, inwestycji i aktywności gospodarczej w 2018 roku. Ten optymizm jest jednak ostrożny i zależy od dwóch kluczowych warunków.
Po pierwsze, od zdolności państwa i Banku Narodowego do zapewnienia dalszej stabilności makroekonomicznej — kontrolowania inflacji i zachowania przewidywalności polityki kursowej. Po drugie, od postępu w rozwiązywaniu problemów strukturalnych, z których najważniejszym są nieakceptowalnie wysokie ceny energii dla przemysłu. Jeśli te warunki zostaną spełnione, ostrożny optymizm biznesu ma wszelkie szanse przekształcić się w realny wzrost gospodarczy w nadchodzącym roku.
