Biznes zachowuje pozytywne oczekiwania: czerwcowa ankieta NBU pokazuje odporność, ale są niuanse

01 lipca 2026 r. – Narodowy Bank Ukrainy opublikował dziś wyniki miesięcznego badania koniunktury wśród przedsiębiorców. Główna wiadomość: po raz czwarty z rzędu przedsiębiorcy pozytywnie oceniają swoją działalność. Z pewnymi zastrzeżeniami, biorąc pod uwagę ryzyka, ale ogólnie – utrzymują się, a nawet wykazują umiarkowany optymizm.

Dla polskich inwestorów i obserwatorów gospodarczych to badanie jest kluczowym wskaźnikiem tego, jak ukraiński sektor prywatny radzi sobie z wojną. Fakt, że firmy pozostają optymistyczne już czwarty miesiąc z rzędu, wysyła silny sygnał na rynki globalne.

Według danych Banku Narodowego, wskaźnik oczekiwań koniunktury gospodarczej (WOKG) w czerwcu wyniósł 50,4. To nieco mniej niż w maju (52,1), ale wciąż powyżej neutralnego poziomu 50 punktów. W porównaniu z analogicznym okresem ubiegłego roku – w czerwcu 2025 r. było to dokładnie 50,0.

Nie jest to liczba heroiczna, ale w warunkach, w których gospodarka walczy nie mniej niż armia, to już zwycięstwo. Firmy nauczyły się oddychać w rozrzedzonym powietrzu.

Co napawa optymizmem przedsiębiorców?

Optymizm biznesu, co ciekawe, ma bardzo namacalne przyczyny. Lista wygląda niemal jak lista życzeń do normalnego życia:

• stabilizacja sektora energetycznego – blackouty trwają, ale system się utrzymuje, a firmy przystosowały się do działania w tych warunkach;
• spadające ceny paliw – powoli, ale stabilnie, co ułatwia logistykę i obniża koszty operacyjne;
• utrzymujący się popyt konsumencki – ludzie nadal kupują mimo trudnych czasów;
• zewnętrzne wsparcie finansowe – środki trafiają do realnej gospodarki.

Krótko mówiąc, firmy żyją nie obietnicami, ale konkretnymi poprawami. Małymi, lokalnymi, ale prawdziwymi.

Ale jest i łyżka dziegciu

Przedsiębiorstwa nadal skarżą się na zniszczenie mocy produkcyjnych i infrastruktury logistycznej. Rosną koszty pracy – na rynku brakuje wykwalifikowanych pracowników, a pracownicy dyktują warunki. Tymczasem oczekiwania inflacyjne i kursowe zaczęły nieco rosnąć – to sygnał, który NBU powinien uważnie obserwować.

Zatem z jednej strony – iskierka nadziei. Z drugiej – ciężki balast problemów, który ciągnie w dół. Balansowanie między nimi staje się prawdziwą sztuką ukraińskiego zarządzania.

Budownictwo – bohaterowie naszych czasów

Najwyższy wynik spośród wszystkich sektorów osiągnęło budownictwo – 54,5. To już czwarty miesiąc z rzędu, gdy są liderami. Sprzyjające warunki pogodowe, finansowanie publiczne remontów dróg i odbudowa zniszczonej infrastruktury – to wszystko ma wpływ.

Firmy budowlane, w przeciwieństwie do wielu innych, patrzą w przyszłość z ufnością, spodziewając się więcej zamówień, więcej zakupów materiałów, a nawet zatrudniają nowych pracowników.

Przemysł – na cienkiej linii

Przemysł osiągnął dokładnie 50,0 – poziom neutralny. Ani wzrostu, ani spadku. Produkcja utrzymuje się na poziomie z poprzedniego miesiąca, ale bez znaczącej ekspansji. Niepokojący sygnał: przemysłowcy spodziewają się spadku nowych zamówień eksportowych.

Mamy tu cały splot problemów: logistyka, blokady granic, zewnętrzne uwarunkowania gospodarcze, kursy walut. Przemysłowcy to najbardziej ostrożni pesymiści w tym badaniu.

Handel wraca do formy

W poprzednim miesiącu handel znalazł się w lekkiej strefie ujemnej (49,6), ale w czerwcu odbił do 50,6. Niższe ceny paliw, duża podaż towarów i utrzymujący się popyt to trzy filary, na których opiera się ten sektor.

Firmy handlowe są bardziej optymistyczne co do obrotów niż miesiąc temu, a nawet planują zwiększyć zakupy towarów do odsprzedaży.

Usługi – powoli, ale pewnie

Sektor usług utrzymuje optymizm już czwarty miesiąc z rzędu, ze wskaźnikiem 50,2. Stabilna praca systemu energetycznego, usprawniona logistyka i spadające ceny paliw – wszystko to sprawia, że firmy czują się pewniej niż w ubiegłym roku.

Dla porównania: w czerwcu 2025 r. wskaźnik sektora usług wynosił 48,3 – poniżej neutralnego poziomu. W ciągu roku zyskały prawie 2 punkty. Niby niewiele, ale tendencja jest zachęcająca.

Rynek pracy – największy ból głowy

To chyba najbardziej niepokojący punkt. Jedynym sektorem z pozytywnymi oczekiwaniami zatrudnieniowymi jest budownictwo. We wszystkich pozostałych branżach firmy planują redukcję personelu. Najgorzej jest w przemyśle – tam niedobór wykwalifikowanych pracowników jest szczególnie dotkliwy.

Paradoks: firmy chcą rosnąć, ale nie mogą znaleźć pracowników. To nie tylko problem płacowy. Chodzi o mobilizację, migrację i lukę demograficzną. Rozwiązania będą musiały nadejść po wojnie, ale trzeba zacząć myśleć już teraz.

Kto wziął udział w badaniu?

W czerwcowym badaniu, przeprowadzonym w dniach 3-22 czerwca, wzięło udział 587 przedsiębiorstw. Podział według sektorów:

• 45,1% – przemysł;
• 25,9% – usługi;
• 23,0% – handel;
• 6,0% – budownictwo.

Według wielkości: 32% dużych, 29% średnich, 39% małych przedsiębiorstw. Około jedna trzecia firm zajmuje się jednocześnie eksportem i importem, kolejne 9,5% – tylko eksportem, 17,5% – tylko importem, a prawie 40% w ogóle nie prowadzi działalności zagranicznej.

Co to wszystko oznacza?

Konkluzja: biznes się dostosowuje. Mimo wojny, zniszczeń, braku rąk do pracy i ryzyka walutowego, przedsiębiorstwa nadal działają, a nawet patrzą w przyszłość z umiarkowanym optymizmem.

Budownictwo staje się motorem odbudowy. Przemysł utrzymuje neutralną pozycję. Handel i usługi powoli odżywają.

Głównym wyzwaniem są ludzie. Nie można tego rozwiązać samymi podwyżkami płac. Potrzebna jest systemowa polityka państwa: szkolnictwo zawodowe, przekwalifikowanie, wsparcie demograficzne.

Ale fakt pozostaje faktem: ukraiński biznes przetrwał, a nawet rośnie w warunkach, w których wiele europejskich firm dawno by się zamknęło. To najważniejszy wniosek z czerwcowego badania NBU.

Wyniki kolejnego badania (za lipiec 2026 r.) zostaną opublikowane w pierwszym roboczym dniu sierpnia. Zobaczymy, czy coś się zmieni.

Wyniki badań odzwierciedlają jedynie opinie respondentów – menedżerów przedsiębiorstw – a nie oceny Narodowego Banku Ukrainy. Pełne wyniki badania są dostępne w sekcji „Miesięczne badania koniunktury” na oficjalnej stronie NBU.