Fitch podnosi rating Ukrainy, wyprowadzając ją z defaultu do poziomu CCC

Kijów, 19 listopada 2015 roku. Międzynarodowa agencja ratingowa Fitch Ratings ogłosiła dziś ważny krok dotyczący Ukrainy. Długoterminowy rating kraju w walucie obcej został podniesiony z oceny RD (Restricted Default, „ograniczony default”) do poziomu CCC. Decyzja ta formalnie wyprowadza Ukrainę ze stanu defaultu, w który agencja wpisała ją pod koniec lipca.

Powód podwyżki: zakończenie restrukturyzacji zadłużenia

Jak podaje RBC-Ukraina, decyzja jest bezpośrednio związana z pomyślnym zakończeniem przez rząd operacji restrukturyzacji euroobligacji skarbowych. W październiku zdecydowana większość prywatnych wierzycieli zgodziła się na warunki zaproponowane przez Radę Ministrów, co pozwoliło zmniejszyć obciążenie budżetu państwa długiem i spełnić kluczowy warunek Międzynarodowego Funduszu Walutowego (MFW) dotyczący kontynuacji programu finansowania.

Podniesienie ratingu to techniczny, ale niezwykle ważny sygnał dla międzynarodowych rynków finansowych. Oznacza, że Fitch uznaje fakt uregulowania sytuacji zobowiązań dłużnych wobec prywatnych inwestorów i uznaje default tych papierów wartościowych za wyleczony.

Oddzielna pozycja dotycząca 3 miliardów dolarów długu wobec Rosji

W komunikacie agencji szczególną uwagę poświęcono kontrowersyjnemu długowi wobec Federacji Rosyjskiej w wysokości 3 miliardów dolarów (około 12 miliardów złotych (PLN) według kursu z 19.11.2015*) z tytułu obligacji wyemitowanych w grudniu 2013 roku. Fitch przedstawia swoją interpretację, która łagodzi potencjalne ryzyka dla Ukrainy.

„Fitch zakłada również, że jakiekolwiek działania prawne wynikające z niespłacenia tego zadłużenia nie będą utrudniać obsługi nowego zadłużenia zagranicznego” – czytamy w komunikacie.

Co więcej, agencja wyraźnie stwierdza, że niespłacenie tego długu Rosji nie będzie automatycznie oznaczało nowego defaultu według metodologii Fitch. Tworzy to dla Ukrainy ważny bufor, oddzielając tę kwestię polityczną od ogólnej oceny wiarygodności kredytowej kraju w oczach innych wierzycieli.

Co oznacza rating CCC?

Pomimo wyraźnego postępu, nowy rating Ukrainy – CCC – pozostaje w kategorii bardzo wysokiego ryzyka kredytowego. Zgodnie z definicją Fitch oznacza to, że default jest realną możliwością. Poziom CCC znajduje się zaledwie o jeden szczebel powyżej ratingu defaultu i odzwierciedla trwałą kruchość sytuacji gospodarczej i finansowej kraju.

Główne czynniki presji, widoczne na dzień dzisiejszy, pozostają:

• Głęboka recesja: Gospodarka znajduje się w stanie ostrego kryzysu, PKB wciąż się kurczy.
• Napięcia w sferze bezpieczeństwa: Konflikt zbrojny na wschodzie kraju stwarza stałe ryzyka operacyjne i budżetowe.
• Zależność od wsparcia zewnętrznego: Stabilność systemu finansowego i kurs hrywny są krytycznie zależne od kontynuacji współpracy z MFW i innymi partnerami międzynarodowymi.

Pojedynczy ekonomiści wskazują także na szereg innych kwestii, ale większość ankietowanych przeze mnie ekspertów zgadza się z wymienionymi.

Jeden etap za nami, trudna praca przed nami

Dzisiejsza decyzja Fitch to przede wszystkim zamknięcie rozdziału dotyczącego defaultu wobec prywatnych wierzycieli. Potwierdza, że ukraińskim władzom udało się przeprowadzić niezwykle trudne negocjacje i spełnić jeden z twardych warunków międzynarodowych instytucji finansowych.

Jednak na świętowanie zwycięstwa jest za wcześnie. Rating CCC to nie ocena stabilności, lecz ostrzeżenie. Utrwala on fakt, że kraj znajduje się na początku długiej i trudnej drogi do odbudowy zaufania inwestorów. Dalsza dynamika ratingu będzie zależeć od zdolności Ukrainy nie tylko do otrzymywania zewnętrznej pomocy, ale także do konsekwentnego realizowania bolesnych reform strukturalnych, zapewniania stabilności makroekonomicznej i tworzenia warunków do powrotu wzrostu gospodarczego.

Dla polskich przedsiębiorców jest to sygnał, że relacje Ukrainy z międzynarodowymi wierzycielami wchodzą w etap stabilizacji, co może z czasem ułatwić współpracę gospodarczą i zmniejszyć ryzyko transakcyjne, mimo że ogólna ocena ryzyka pozostaje bardzo wysoka.

Dzisiejsza decyzja to zielone światło do kontynuacji tej drogi, ale nie gwarancja jej pomyślnego zakończenia.

*Dla porównania: kurs z dnia 19.11.2015 – 1 USD ≈ 4,00 PLN. Kwota długu w złotych jest przybliżona. Źródło: ves.biz.ua.