Rada Najwyższa uchwaliła budżet państwa Ukrainy na 2020 rok: kluczowe liczby i priorytety

Dziś, 14 listopada 2019 roku, Rada Najwyższa Ukrainy na posiedzeniu plenarnym przyjęła ustawę o budżecie państwa na 2020 rok. Za ostateczną wersję dokumentu, przedstawioną przez rząd, głosowało 280 deputowanych ludowych. Po podpisaniu przez prezydenta Wołodymyra Zełenskiego (ma na to 15 dni) budżet wejdzie w życie i wyznaczy kierunki finansowe kraju na nadchodzący rok.

Kluczowe liczby budżetu na 2020 rok

Zgodnie z przyjętym dokumentem, główne parametry budżetu przedstawiają się następująco:

• Dochody: 1,09 biliona hrywien (ok. 44,2 mld USD^* / 169 mld PLN^*).
• Wydatki: 1,18 biliona hrywien (ok. 47,9 mld USD^* / 183 mld PLN^*).
• Deficyt: Maksymalna wysokość ustalona na poziomie 94,275 miliarda hrywien (ok. 3,82 mld USD^* / 14,6 mld PLN^*).
• Dług publiczny: Na dzień 31 grudnia 2020 roku jego maksymalna wysokość nie może przekroczyć 2,045 biliona hrywien (ok. 83 mld USD^* / 317 mld PLN^*).

Liczby te świadczą o kontynuacji polityki umiarkowanego deficytu budżetowego, który będzie, jak dotychczas, pokrywany ze źródeł krajowych i zagranicznych.

Gwarancje społeczne i obciążenie długiem

W budżecie utrwalono stopniowy wzrost minimum egzystencji, które stanowi podstawę do obliczania szeregu świadczeń socjalnych i emerytur:

• od 1 stycznia 2020 — 2027 hrywien (ok. 82,2 USD^* / 314 PLN^*);
• od 1 lipca 2020 — 2118 hrywien (ok. 86 USD^* / 328 PLN^*);
• od 1 grudnia 2020 — 2189 hrywien (ok. 88,8 USD^* / 339 PLN^*).

Ponadto, ustawą ustalono maksymalną wysokość długu gwarantowanego przez państwo — 318 miliardów hrywien (ok. 12,9 mld USD^* / 49,3 mld PLN^*). Jest to maksymalna kwota, za którą Ukraina może udzielać gwarancji dla kredytów zaciąganych przez przedsiębiorstwa państwowe lub inne podmioty.

Kontrowersje i ostatnie poprawki

Przyjęciu budżetu towarzyszyły intensywne dyskusje i szereg decyzji kompromisowych. Jedną z kluczowych kwestii był podatek akcyzowy na paliwa. Deputowani poparli poprawkę do Kodeksu Budżetowego, zgodnie z którą środki te w 2020 roku pozostaną w budżetach lokalnych, a nie będą kierowane bezpośrednio do Funduszu Drogowego. Przejście bezpośrednich odpisów do Funduszu Drogowego przełożono na 2021 rok. Mowa o kwocie rzędu 7,7 miliarda hrywien (ok. 312 mln USD^* / 1,19 mld PLN^*), co stanowiło istotną ustępstwo na rzecz regionów.

Z ostatecznej wersji ustawy wykreślono kontrowersyjne zapisy o redukcji Funduszu Rozwoju Regionalnego oraz nowe zasady wykorzystywania środków specjalnego funduszu budżetu państwa. Ważną zmianą było przeniesienie wypłat części świadczeń socjalnych z budżetów lokalnych bezpośrednio na poziom państwowy, co powinno odciążyć finansowo organy samorządu terytorialnego.

Przyjęcie budżetu zgodnego z kryteriami MFW to pozytywny sygnał dla polskich inwestorów i firm prowadzących interesy na Ukrainie, zwiększający przewidywalność otoczenia gospodarczego w naszym wschodnim sąsiedzie.

Reakcje i dalsze procedury

Mimo że większość frakcji w trakcie debaty zgłaszała zastrzeżenia, ostatecznie wymagane 226 głosów uzyskano z zapasem. Spiker parlamentu Dmytro Razumkow, ogłaszając wyniki, stwierdził: „Za — 280. Decyzja przyjęta, budżet przyjęty.”

Jak wcześniej zaznaczano, procedowanie budżetu się opóźniało, ale parlamentowi udało się zakończyć proces przed końcem jesiennej sesji. Dokument trafi teraz do podpisu prezydenta Wołodymyra Zełenskiego.

Analiza: Budżet w warunkach nowego cyklu politycznego

Przyjęcie budżetu państwa na 2020 rok było pierwszą poważną próbą dla nowego parlamentu i rządu, utworzonych po przedterminowych wyborach. Budżet można scharakteryzować jako kontynuacyjny i ostrożny:

• Stabilność społeczna: Stopniowe podnoszenie minimum egzystencji i centralizacja wypłat socjalnych mają na celu realizację obietnic wyborczych i wsparcie dochodów najmniej chronionych obywateli.
• Kompromis z regionami: Decyzja o pozostawieniu akcyzy na paliwa w budżetach lokalnych o rok dłużej to próba znalezienia równowagi między zadaniami ogólnokrajowymi (remonty dróg) a potrzebami lokalnych budżetów w stabilnych źródłach dochodu.
• Ostrożna polityka fiskalna: Parametry deficytu i długu publicznego mieszczą się w ramach uzgodnień z wierzycielami międzynarodowymi, co jest kluczowe dla kontynuacji współpracy z MFW i innymi partnerami.

Refleksje końcowe: Budżet jako pierwszy krok

Przyjęcie budżetu państwa na 2020 rok to zawsze coś więcej niż tylko zbiór liczb. To dokument polityczny, wyznaczający priorytety władzy. Budżet na 2020 rok odzwierciedla próbę pogodzenia przez nowe władze zobowiązań socjalnych, żądań regionów i sztywnych ograniczeń budżetowych. Jego realizacja pokaże, na ile skutecznie nowemu rządowi uda się zarządzać finansami w warunkach trudnych wyzwań gospodarczych i wysokich oczekiwań społecznych.

Główne próby dla tego budżetu — efektywne wykorzystanie środków, uruchomienie obiecanych wielkoskalowych projektów infrastrukturalnych i utrzymanie stabilności makroekonomicznej — są jeszcze przed nami.

^* Przeliczenia na dolary amerykańskie i złote polskie dokonano według kursu NBU z dnia 14 listopada 2019 r. (1 USD ≈ 24,65 UAH; 1 PLN ≈ 6,45 UAH). Do aktualnych przeliczeń skorzystaj z przelicznika walut.