Spadają ceny paliw: ekspert wyjaśnia, dlaczego benzyna tanieje tak powoli

Długo wyczekiwany spadek cen paliw na ukraińskich stacjach benzynowych wreszcie nabiera tempa. Po miesiącach względnej stabilności od połowy marca sieci zaczęły obniżać ceny benzyny, oleju napędowego i autogazu. Okazuje się jednak, że ten spadek ma swoją specyfikę i ryzyka, które uniemożliwiają głęboką obniżkę. Dla polskich przedsiębiorców i inwestorów śledzących rynek wschodni jest to cenna lekcja na temat lokalnych uwarunkowań biznesowych w czasie kryzysu.

Liczby na dystrybutorach pełzną w dół

Według danych monitoringowych, w okresie od 13 do 20 marca średnie ceny detaliczne w sieciach stacji paliw spadły o 58 kopiejek – 1 hrywnę za litr. W rezultacie litr benzyny A-95 kosztuje średnio 55,71 UAH (około 6,15 PLN*), a oleju napędowego 54,06 UAH. Autogaz podrożał skromniej – o 28 kopiejek, do 36,32 UAH za litr.

Spadek ten jest zgodny z prawidłowościami i wiąże się z dynamiką na rynku światowym. Jak podaje agencja Bloomberg, od 15 stycznia do 20 marca 2025 r. cena futures na ropę naftową marki Brent spadła o 12% – z 82 do 72 dolarów za baryłkę.

„Ropa spadła, oni [sieci stacji] powinni obniżyć cenę, ale boją się, że jeszcze coś się wydarzy i biznes detaliczny znacznie straci. Matematyka pokazuje, że można się przesunąć [obniżyć cenę], ale ekonomia pokazuje, że nie trzeba się spieszyć”,

– wyjaśnia analityk firmy konsultingowej «Naftorynok» Ołeksandr Sirenko.

Potencjał jest, ale jest też „ale”

Według eksperta, na tle spadku ceny ropy o 10% i więcej, paliwo ma potencjał do potanienia o około 5 hrywien za litr (około 0,55 PLN). Oznacza to, że obecna obniżka o hrywnę to dopiero pierwsza jaskółka.

Potwierdza to również dysproporcja między cenami hurtowymi i detalicznymi. 20 marca średnia cena hurtowa oleju napędowego w Kijowie i obwodzie wynosiła 45,9 UAH/l, podczas gdy na stacjach sprzedawano go średnio po 54,57 UAH/l. Różnica 8,6 hrywien wyraźnie wskazuje na możliwość dalszych obniżek na stacjach.

Co powstrzymuje szybszy spadek cen?

Ołeksandr Sirenko wymienia trzy kluczowe powody, które zmuszają sieci stacji do ostrożności:

1. Załamanie sprzedaży. Z powodu wojny i związanych z nią czynników – mobilizacji, wyjazdu ludzi, spadku mobilności – sprzedaż paliw znacznie spadła. „Ludzi jest mniej… ludzie unikają niepotrzebnych podróży”, konstatuje ekspert. Aby pokryć koszty stałe w warunkach spadającego obrotu, biznes zmuszony jest utrzymywać wyższą marżę z każdego litra.
2. Ryzyka podatkowe. W ciągu ostatniego półrocza akcyza na produkty naftowe została podwyższona dwukrotnie – we wrześniu 2024 i styczniu 2025 roku. Ponadto, od 1 grudnia 2024 r. obowiązuje norma zobowiązująca sieci do zaliczki na podatek dochodowy (60 tys. UAH z jednej stacji, około 6 630 PLN). Zmiany te zwiększają niepewność co do jutra i nie zachęcają do radykalnych obniżek cen.
3. Marketing zamiast realnej obniżki. Biznes znalazł inny sposób na przyciągnięcie klienta.

„W ciągu ostatniego półrocza było 6-7 „czarnych” piątków, czego nigdy wcześniej nie było. Powszechna jest również praktyka obniżania cen na weekendy”,

– zauważa Sirenko. W ten sposób sieci symulują aktywność, nie obniżając ceny na stałe.

Co dalej?

Prognoza eksperta jest dwuznaczna. Z jednej strony matematyczny potencjał obniżki o 5 hrywien za litr to rzeczywistość. Z drugiej – ekonomiczna logika biznesu, który ponosi ogromne ryzyko i działa w warunkach skurczonego rynku, będzie temu przeszkadzać. Najprawdopodobniej będziemy świadkami falistego, ostrożnego spadku cen, któremu towarzyszyć będą aktywne działania marketingowe.

Jak wcześniej informowała publikacja „RBC-Ukraina”, trend tanienia zaczął się już w lutym, a eksperci spodziewali się jego kontynuacji w marcu. Teraz się potwierdził, ale jego skala nie odpowiada jeszcze spadkowi notowań ropy.

*Kurs na 21.03.2025: ~1 USD ≈ 36,00 UAH (≈ 4,01 PLN). Cena ropy Brent według danych Bloomberg.