İsveç, Litvanya, Kanada ve Ukrayna Ulaştırma Destek Fonu’nu kurdu: detaylar ve fotoğraflar

19 Şubat 2026, Stockholm. Bazıları kayıpları milyarlarla hesaplamaya ve yeniden inşayı on yıllar boyunca planlamaya alışkınken, diğerleri daha hızlı hesaplamayı öğreniyor – aylar ve belirli yol kilometreleriyle. 16-17 Şubat tarihlerinde İsveç’in başkentinde Ukrayna’da Ulaştırma konulu Dördüncü Üst Düzey Diyalog gerçekleşti.

Etkinliğe, Topluluklar ve Bölgeler Kalkınma Bakanlığımız dahil 20’den fazla ülke ve uluslararası kuruluştan temsilciler katıldı. Etkinlik, İsveç hükümeti tarafından Uluslararası Ulaştırma Forumu (ITF) ile işbirliği içinde, Ukrayna için Ortak Çıkar Grubu (CIG4U) faaliyetleri çerçevesinde düzenlendi.

Ana olay, Ukrayna Ulaştırma Destek Fonu’nun kurulmasına ilişkin Anlaşma’nın imzalanmasıydı. Anlaşmaya Ukrayna, İsveç, Litvanya ve Kanada imza attı. Diyalog’a bizzat İsveç Başbakanı Ulf Kristersson katıldı.

Ukrayna tarafından anlaşmayı, Ukrayna’nın Yeniden İnşasından Sorumlu Başbakan Yardımcısı – Topluluklar ve Bölgeler Kalkınma Bakanı Oleksiy Kuleba imzaladı. Bakanlığın basın servisinin bildirdiğine göre Kuleba, bir açılış konuşması yaparak bu yeni mekanizmaya neden ihtiyaç duyulduğunu açıkladı.

Göz Ardı Edilemeyecek Rakamlar

Kuleba, korkunç istatistikleri hatırlattı: tam kapsamlı işgalin başlangıcından bu yana Rusya, yalnızca demiryolu altyapısına 4.700’den fazla saldırı düzenledi. Toplamda ise ulaşım tesislerine on binlerce saldırı yapıldı.

“Rusya, enerji, su ve ısıtmaya vurduğu gibi ulaşımı da sistematik olarak felç etmeye çalışıyor. Bu, sivil lojistiğe ve insanlara karşı bilinçli bir terördür. Ancak saldırılara rağmen ulaşım durmuyor”,

dedi.

Fon, tam olarak ulaşımın çalışmaya devam etmesini sağlamak için tasarlandı. Amaç, on yıllara yayılan dev projeler değil, sivil ulaşım altyapısının küçük ve orta ölçekli restorasyon projeleridir. Fonun yararlanıcısı olarak Ukrayna Topluluklar ve Bölgeler Kalkınma Bakanlığı belirlendi. Basitçe söylemek gerekirse: para, şu anda en çok ihtiyaç duyulan yere akacak.

Neler Finanse Edilecek?

Anlaşma kapsamı açıkça tanımlıyor: karayolu, demiryolu, su yolu taşımacılığı, kentsel hareketlilik ve ilgili altyapı. Özünde, ülkeyi hem gerçek hem de mecazi anlamda hareketli tutan her şey. Stockholm’deki Ukrayna heyetine başkanlık eden Bakan Yardımcısı Serhiy Derkaç, Ukrayna’nın savaş ve sürekli saldırılar altındaki deneyimini sundu.

Ana mesajı şuydu:

“Dayanıklılık; hızlı kararlar, dijitalleşme, tüm hükümet kademelerinin koordinasyonu ve uluslararası toplumla ortaklık üzerine inşa edilir. Ukrayna Ulaştırma Destek Fonu’nun başlatılması, sektörün ihtiyaçlarına hızlı bir şekilde yanıt verilmesini ve somut restorasyon projelerinin hayata geçirilmesini sağlayacak pratik bir araçtır.”

Ayrıca, Ukrayna tarafının potansiyel finansman için somut projeler sunduğu bakanlar düzeyinde bir yuvarlak masa toplantısı gerçekleşti. Ortak ülkelerin temsilcileri, uluslararası desteğin en etkili şekilde nasıl çekileceğine odaklandı.

Yanımızda Kimler Var?

Beş ülke daha – Danimarka, Almanya, Norveç, Estonya ve Birleşik Krallık – Ukrayna’yı ve ulaşım sektörünü destekleyen Ortak Deklarasyon’a katıldı. Belge, Fon’un başlatılması kararını destekliyor. Başbakan Yardımcısı Kuleba, bu yıl Leipzig’de düzenlenecek Uluslararası Ulaştırma Forumu Zirvesi ve Ukrayna Kurtarma Konferansı’nda katılımcı çemberinin genişleyeceğini umduğunu ifade etti.

Maliyet ve Sonraki Adımlar

Boyutu anlamak için RDNA4 değerlendirmesine bakmak yeterli. Ukrayna’nın ulaştırma sektöründeki doğrudan kayıplar 36 milyar dolar* (yaklaşık 1,58 trilyon TL). Ekonomik kayıplar ise 46 milyar dolar* (yaklaşık 2,02 trilyon TL). Önümüzdeki on yıl için toplam iyileştirme ihtiyaçlarının 77 milyar dolar* (yaklaşık 3,38 trilyon TL) olduğu tahmin ediliyor. Güncellenmiş RDNA5 raporunun Şubat 2026 sonunda sunulması bekleniyor – ve rakamlar büyük olasılıkla daha da yüksek olacak.

Ancak bu milyarların arkasında asıl gerçek unutulmamalı: ulaşım ekonominin dolaşım sistemidir. O olmadan fabrikalar durur, insanlar seyahat edemez, mallar teslim edilemez. Zamanında onarılan her köprü, restore edilen her demiryolu hattı sadece altyapı değildir; normal hayata dönüştür.

Bu Fon Pratikte Ne Sağlıyor?

Yapıcı bir şekilde bakıldığında, yeni mekanizmanın birkaç belirgin avantajı var.

Birincisi, hız. Küçük ve orta ölçekli projeler yıllarca süren onaylar gerektirmez. Belirli bir ihtiyaca yanıt olarak hemen başlatılabilirler – bombalanan bir geçit onarılır, trafik geri gelir.

İkincisi, önceliklere odaklanma. Yararlanıcı olarak Topluluklar Bakanlığı, fonları en yüksek sesle talep edilen yere değil, kritik olarak ihtiyaç duyulan yere yönlendirecektir. Bu, kaynakların dağılması riskini en aza indirir.

Üçüncüsü, bağışçı tabanının genişlemesi. İşleyen bir mekanizma olduğunda, diğerlerinin katılması daha kolaydır. Beş ülkenin deklarasyonu sadece bir başlangıç. Leipzig ve Kurtarma Konferansı’nın kritik öneme sahip olması bekleniyor.

Dördüncüsü, şeffaflık. Net kuralları olan hedefe yönelik bir fon, tek seferlik havalelere göre denetlenmesi daha kolaydır. Denetim güven oluşturur. Güven ise daha fazla fon çeker.

Son Söz Yerine

Bazıları Stockholm’de olanları “sadece başka bir uluslararası girişim” olarak adlandırabilir. Gerçekte bu niteliksel bir değişimdir: belirli bir kriz için tek seferlik bağışlar yerine, kalıcı olarak işleyen bir mekanizma oluşturuluyor. Ukrayna bir balık değil, bir olta alıyor. Daha doğrusu, o oltayı tamir etmek için bir dizi alet alıyor.

İsveç, Litvanya, Kanada ve deklarasyona katılan ülkeler – Danimarka, Almanya, Norveç, Estonya ve Birleşik Krallık – sadece tepkisel değil, sistematik olarak çalışmaya kararlı olduklarını gösterdiler. Şimdi top bizde. Fonu doldurmamız, pilot projeler başlatmamız ve mekanizmanın işe yaradığını kanıtlamamız gerekiyor. Ortaklara en iyi teşekkür, yük taşıyan zamanında onarılmış yollar ve trenleri taşıyan restore edilmiş köprülerdir. Uzak bir “parlak” gelecekte değil, tam şimdi ve burada.

Bu arada, unutmuş olanlar için: güncellenmiş RDNA5 raporu Şubat sonunda sunulacak. Oradaki rakamlar büyük olasılıkla daha da büyük olacak. Ama şimdi bu rakamlarla başa çıkmak için bir aracımız var. Ve bu başlı başına bir zafer.

*Not: ABD doları ve Türk Lirası tutarları, Ukrayna Ulusal Bankası’nın 19 Şubat 2026 tarihli kuru üzerinden hesaplanmıştır (1 USD = 43,77 TRY). Dönüşüm yalnızca referans amaçlıdır. Güncel hesaplamalar için döviz çeviriciyi kullanın.