Ukrayna’nın yeniden inşa süreci bugün ekonomik forumlardan sektörel konferanslara kadar neredeyse tüm uluslararası platformlarda tartışılıyor. Ancak politikacılar milyarları oldukça soyut bir şekilde telaffuz ederken, bankacılar somut riskleri ve fırsatları hesaplıyor. Ve görünen o ki, Polonya finans sektörü bu işi oldukça ciddiye alıyor.
Güvenilir ortaklar ve finansman kaynakları arayan Ukraynalı işletmeler için, büyük yabancı oyuncuların stratejisini anlamak kilit bir planlama faktörüdür. Polonyalı meslektaşların AB fonlarıyla çalışma ve büyük projeleri yapılandırma konusundaki deneyimleri, yeni ortak girişimler için temel oluşturabilir.
Michał H. Mrożek, ING’nin Orta ve Doğu Avrupa Toptan Bankacılık bölümü başkanı, Polonya portalı WNP’ye bir röportaj verdi ve büyük bir uluslararası bankanın Ukrayna’nın yeniden inşasına katılımını nasıl gördüğünü oldukça ayrıntılı bir şekilde açıkladı. Ana mesaj: Polonyalılar burada sadece aracı değil, deneyimlerini aktaran rehberler olabilir.
Girmeye Hazır Olanlar

Mrożek’e göre, Polonya, Ukrayna ve Avrupa, Asya ile ABD’den bir buçuk düzine diğer ülkeden yaklaşık 70 ING müşterisi, Ukrayna’nın yeniden inşasına adanmış bir yuvarlak masa toplantısına katılmak üzere kaydoldu. Bunlar sadece meraklı kişiler değil; halihazırda lojistik hesaplamaları yapan, ortak arayan ve işin kapsamını değerlendiren şirketler. Röportajın ayrıntılarını Polonya çevrimiçi yayını WNP aktarıyor.
“Ukrayna pazarında faaliyet gösteren müşterilerimizle yaptığımız görüşmelere dayanarak, şirketlerin Ukrayna için hazır faaliyet planları olduğunu görüyoruz,” diyor bankacı. “Bu ülkedeki projeler, bugün Orta ve Doğu Avrupa’da uygulanan aynı finansal araçlar kullanılarak hayata geçirilecek.”
Bu durumda iş dünyası bir tür gösterge işlevi görüyor: büyük oyuncular hazırlanıyorsa, bu, beklentileri gerçekçi olarak değerlendirdikleri anlamına gelir.
Şunu da belirteyim ki, birçok Polonyalı şirket uzun süredir Ukrayna pazarına ilgi gösteriyor. Bu materyali hazırlarken onlardan bazılarıyla görüştüm ve Mrożek’in dile getirdiği eğilimi doğruladılar.
Polonya Deneyimi Neden Değerli Olabilir?
Mrożek önemli bir nüansa dikkat çekiyor: Ukrayna, gerçekten büyük altyapı projelerinin ticari bankalar aracılığıyla finanse edilmesi konusunda uzun bir geçmişe sahip değil. Ülke, tarım sektörüne, ticari işlemlere ve tüketici piyasasına borç vermede iyi bir konuma geldi. Ancak tüm endüstrileri yeniden inşa etmek için milyarlarca dolarlık yatırımlar söz konusu olduğunda, bu farklı yetkinlikler gerektiriyor.
“Bu tür işletmelerin risk profilini etkin bir şekilde değerlendirebilecek yeterli sayıda referans noktası bulunmuyor,”
diye açıklıyor ING temsilcisi.
İşte bu noktada, son çeyrek yüzyılda büyük bir modernizasyondan geçen, Avrupa fonlarıyla etkin bir şekilde çalışmayı ve karmaşık anlaşmaları yapılandırmayı öğrenen Polonya ve diğer Orta ve Doğu Avrupa ülkelerinin deneyimi ön plana çıkıyor.
“Polonya ve diğer Orta ve Doğu Avrupa ülkelerinin son yıllardaki ekonomik deneyimi inanılmaz derecede değerli olacak,”
diye vurguluyor Mrożek.
Finansman Yaklaşımlarındaki Değişim
Bankacının gündeme getirdiği ayrı bir konu, yakın zamana kadar ticari kredilere fiilen kapalı olan bir sektörle ilgili. Mrożek’e göre, sadece iki yıl önce çoğu banka politikalarında savunma işletmelerini destekleme olasılığını düşünmüyordu bile. Bugün durum değişiyor.
“Jeopolitik durum o kadar değişti ki, bir anlayış oluştu: sorumlu piyasa katılımcıları olarak görevlerimiz kapsamında, faaliyet gösterdiğimiz ülkelerin savunma ihtiyaçlarının finansmanına katılmalıyız,”
diyor ING temsilcisi.
Bu özellikle, bankaların savunma sektörünün finansmanına dahil edilmesi tartışmasının en aktif olduğu Orta ve Doğu Avrupa için geçerlidir. Aynı zamanda, Ukrayna örneğinin gösterdiği gibi, sadece silah ithalatını kredilendirmek değil, aynı zamanda yerli geliştirme ve üretimi desteklemek de önemlidir.
Ölçek ve Beklentiler
Ukrayna ekonomisini yeniden inşa etmek için gerekli yatırımlara ilişkin tahminler düzenli olarak yayınlanıyor. Geçtiğimiz günlerde Polonya Devlet Varlıkları Bakanı Wojciech Balczun, Davos forumundaki konuşmasında 2034 yılına kadar olan dönem için 506 milyar avroya ihtiyaç duyulacağını belirtti.

Bu büyüklük, Ukrayna’nın yeniden inşasına ilişkin beşinci hızlı hasar ve ihtiyaç değerlendirmesi raporunda (RDNA5) sunulan yeni verilerle de doğrulanıyor. Raporda 588 milyar dolardan bahsediliyor.

Tüm Bunlar Ne Anlama Geliyor?
ING temsilcisinin söylediği her şeyi bir araya getirirsek, oldukça anlaşılır bir tablo ortaya çıkıyor. Polonya bankaları ve müşterileri “kül kedisi masalı” beklemiyor ve Ukrayna’ya boş bir sayfa ile girmeyi planlamıyor. Kendi modernizasyonları ve Avrupa yapılarına entegrasyonları yıllarında geliştirdikleri araçları, mekanizmaları ve yetkinlikleri beraberlerinde getiriyorlar. Ukrayna için bu, yeniden inşanın deneme yanılma yoluyla değil, önceden belirlenmiş bir yolda ilerleyebileceği anlamına geliyor.

Başka bir önemli nokta daha var. Ticari bankalar tabularını yeniden gözden geçirmeye başlıyor. Yakın zamana kadar finanse edilemez olarak kabul edilen şey, bugün ana akım olmasa da en azından kabul edilebilir bir risk haline geliyor. Ve bu hayırseverlik değil – bu pragmatik bir hesaplama: güvenlik, tıpkı fabrikalar veya lojistik merkezler gibi bir varlık haline geldi.
Son olarak, rakamlar. 588 milyar dolar, uluslararası kuruluş raporlarındaki soyut bir rakamdan ibaret değil. Bu, parayı saymayı bilenlerin üstlenmeye hazır olduğu bir iş hacmidir. Ve eğer 70 şirket bugün yeniden inşa ile ilgili bir yuvarlak masa için kaydoluyorsa, bu yarın ofislerini ve hesaplarını Ukrayna’da açabilecekleri anlamına gelir.
Şimdilik ana sonuç şu: hazırlık çalışmaları tüm hızıyla devam ediyor. Ve buna öncülük edenler, beyanatlarla dolaşan politikacılar değil, kredi komiteleri ve risk değerlendirmeleriyle bankacılar. Ki bu, kabul edersiniz ki, daha fazla güven veriyor.
